• افراد آنلاین : 0
  • بازدید امروز : 73
  • بازدید دیروز : 127
  • بازدید این هفته : 1080
  • بازدید این ماه : 4912
  • بازدید کل : 1811294
  • ورودی موتورهای جستجو : 12607
  • تعداد کل مطالب : 2765





عنوان محصول چهارم

توضیح محصول
توضیح محصول
توضیح محصول

عنوان محصول چهارم

توضیح محصول
توضیح محصول
توضیح محصول

محمدرضا شجریان امروز یا فردا مرخص می‌شود

محمدرضا شجریان که چند سالی است به دلیل بیماری بستری است به دلیل وخامت حالش به بیمارستان اعزام شده است با این وجود رییس بیمارستان جم از ترخیص او در آینده نزدیک خبر می‌دهد.

دفتر مجله «توفیق» را هم به لودر می‌سپارند!

دستگاه‌های سنگین را سوار تریلی می‌کنند، تقریبا چیزی در داخل حیاط باقی نمانده، شنیده بودیم تقاطع کوچه بخارا و خیابان صف، یکی از تحریریه‌ها و چاپخانه مجله توفیق قرار دارد و این همان ساختمان است، سر در اصلی نبش کوچه بخارا را با رنگ آبی مشخص کرده‌اند: «شرکت چاپ رنگین»…

ساعد باقری: اهل ادبیات باید زبان مردم باشد
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

ساعد باقری، شاعر، نویسنده و پژوهشگر ادب فارسی معتقد است آدم اهل ادبیات باید راجع به مسائل اجتماعی و مردم هم حرف بزند و باید زبان مردم باشد.


ایرنا- جهان در حرکت بود و مردم در تمشیت؛ روزها و شب‌ها نه به‌آسانی که با گیروگرفت‌های معمول از پی هم می‌گذشتند که جهان متوقف شد و امروز بیش از شش ماه از آغاز همه‌گیری عالم‌گیر کرونا زندگی فارغ از سختی‌ و آسانی‌هایش فرق کرده است. بسیار کسان را از دست داده‌ایم و بی‌شمار کارها از رونق افتاده‌اند؛ اما به حکم اینکه انسان‌ایم و اشرف مخلوقات؛ دیگر گرفتاری‌های خرد و کلان دنیای نفسانی را هم تاکنون پشت سرگذاشته‌ایم و کرونا هم از این قاعده مستثنی نیست.

حالا که دست‌کم فهمیده‌ایم در چه زمانه‌ای زندگی می‌کنیم و به چه بلایی مبتلاییم، صحبت یا سوال اصلی این است که هر کدام از ما چه می‌توانیم بکنیم تا کوران کرونا با سرعت کمتری‌ به هم‌نوعان مان بتازد و تلفات کمتری از ما بگیرد.    

ساعد باقری (متولد ۱۳۳۹) شاعر، پژوهشگر ادب فارسی، ترانه‌سرا و مجری‌کارشناس برنامه‌های ادبی تلویزیون و رادیو نام و چهره‌ای آشنا برای علاقه‌مندان ادبیات است. وی اوایل فروردین ماه با انتشار متن و صوتی در فضای مجازی هم در پویش #مشاهنر شرکت کرده بود. در این پویش، جمعی از هنرمندان طی ۱۰۰ روز آثار هنری مختلفی را در فضای مجازی منتشر کردند.

باقری در گفت وگو با خبرنگار فرهنگی ایرنا در پاسخ به این سوال که در این روزگار چه انتظاری از شاعر و نویسنده‌ای هست که در میان مردم زندگی می‌کند، گفت: آدم اهل ادبیات باید راجع به مسائل اجتماعی و مردم هم حرف بزند و باید زبان مردم باشد.

وی افزود: آدم‌های اهل ادبیات با ادبیات سروکار دارند؛ ولی مردم نباید فکر کنند این متون از زندگی روزمره آنها دور هستند، موارد مطرح شده در بسیاری از متون کهن ادب فارسی مثلا مثنوی با مسائل روز ما پیوند دارد. همین مشکلات از گرانی، تورم و سختی زندگی در آنها هم مطرح شده، به طور کلی شرایطی مثل الان که میدانی برای جلب منفعت آدم‌ها فراهم شده است.

غافل ماندن از طبقاتی که با دشواری تامین معیشت روبرو هستند؛ ما را نگران می‌کند. اگر فردی شاعر و نویسنده است نباید از درد و داغ مردم غافل باشد و طبیعت کار ادبیات است که اگر هشدار و زنهاری هم به مردم می‌دهند ازسر شفقت است.

نویسنده کتاب گزیده ادبیات معاصر افزود: همچنین وظیفه یک شاعر یا نویسنده که در میان مردم هم زندگی می‌کند و از جامعه بی‌خبر نیست، برقراری پیوندی میان زندگی روزمره مردم با متون کهن و ادبیات و بهره‌مندی از آن‌ها است.

وی با ارائه مثالی از برقراری پیوند میان زندگی‌روزمره با متون کهن اظهار داشت: در ویژه برنامه رمضانی ملکوت آرامش که در ماه مبارک رمضان گذشته برای خبرگزاری ایکنا تولید و پخش شد مسائل مبتلابه مردم را با ارجاع به مثال‌هایی از متون کهن و احادیث مطرح کردیم. بنابراین متون کهن ادب فارسی این ظرفیت را دارند. 

باقری با استناد به حدیثی از پیامبر اکرم (ص) مبنی بر کمک به یکدیگر گفت: وقتی این حدیث را از رسول خدا می‌شنویم که برادرت را یاری کن چه ظالم باشد و چه مظلوم‌ و از ایشان پرسیده می‌شود: یارسول اللّه، ظالم را چگونه می‌‏توان یاری کرد؟ حضرت می‌فرمایند: منعش کنید تا یاری اش کرده باشید. می‌بینیم چقدر با شرایط امروز نزدیک است و چقدر باید باهم همدل و یکپارچه باشیم و از حال هم غافل نباشیم. از این موارد در احادیث، روایات و متون کهن ادب فارسی زیاد است.

وی تاکید کرد: اما مهم این است که چه زبانی را انتخاب کنیم و چطور به همدلی توصیه کنیم. اول باید خودمان با یکدیگر آشتی کنیم و بعد با خدا.


iconادامه مطلب

سرقت‌های علنی که برای کسی مهم نیست!
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

یک پژوهشگر با اشاره به سرقت‌ ادبی در فضای آکادمیک می‌گوید: بارها و بارها می‌بینیم که افراد مقاله‌ها و پایان‌نامه‌ها را کاملا علنی دوباره به نام خودشان چاپ می‌کنند. یک نفر باید متولی این امور باشد؛ به نظر می‌آید این اصلا برای کسی مهم نیست.

نسرین فقیه‌ملک‌مرزبان – پژوهشگر و مدرس دانشگاه – در گفت‌وگو با ایسنا، درباره سرقت ادبی به‌ویژه در فضای آکادمیک و وضعیت رسیدگی به آن اظهار کرد: در مورد ادبیات و سرقت ادبی باید به دو جامعه ادبی در روزگارمان دقت کنیم؛ یکی جامعه آکادمیک شامل دانشگاه و رشته ادبیات فارسی است و کسانی که مراودات آکادمیک دارند، در فضایی به سر می‌برند که در حوزه پژوهش ادبی بیشتر از حوزه تولید و خلاقیت گام برمی‌دارد. در این فضا اصلا به صورت کاملا زشت و شرم‌آوری مقوله کپی ‌کردن و متقلبانه پژوهش کردن خیلی علنی در مورد پژوهش‌ها، کتاب‌ها و پایان‌نامه‌ها اتفاق می‌افتد. آموزش عالی هم حتما می‌داند اما به هر حال کسی ترفندی برای این قضیه ندارد و اصلا کپی‌رایت و حق مالکیت فکری‌ای مطرح نیست و این کار خیلی علنی است.

او سپس با اشاره به سرقت ادبی در جامعه شاعران، نویسندگان و مترجمان گفت: در حوزه کار خلاقیت و تولید بعضا موارد مشترکی وجود دارد؛ یعنی افراد هم آکادمیک هستند و هم شاعر یا نویسنده. در این فضا ماجرا کمی پیچیده‌تر است؛ یعنی به دلیل مقوله‌های مجازی گاهی وقت‌ها شعر دیگری را به نام خود زدن سخت‌تر شده و نمی‌توان داستان کس دیگری را به نام خود زد چون مقوله سرچ، کلیدواژه و بحث‌هایی که در حوزه‌های دنبال‌ کردن شعرها در سایت‌ها مشاهده می‌شود، باعث شده کمتر کسی شعر دیگری را به نام خود بزند، گرچه باز هم اینطور هست ولی خیلی کمتر است.

فقیه‌ملک‌مرزبان ادامه داد: در نتیجه در این ماجرا عملا ما متوجه می‌شویم که برداشت‌های آزاد، برداشت‌های تک‌بیتی و استفاده از تخیل و ماجراهایی که در حوزه تولید خلاقیت ذهنی صور خیال هست، اتفاق می‌افتد، ولی این‌که عین شعر دیگری را به نام خود بزنند، به نظر من چون در فضای مجازی قدرت جست‌وجو وجود دارد، نسبت به قبل که من داور بسیاری از مسابقات شعر بودم و خیلی علنی می‌دیدیم که افراد این کار را می‌کنند حالا این قدرت کمتر شده چرا که قدرت جست‌وجو بالا است و این کار خیلی سریع لو می‌رود. ما که خیلی سریع‌تر جست‌وجو می‌کنیم، به سرعت متوجه می‌شویم این دروغین است و شاعر یا داستان‌نویس اصلی چه کسی بوده و در نتیجه این قضیه نسبت به قبل کمرنگ شده است.

این دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا همچنین درباره چگونگی جلوگیری از سرقت ادبی از گذشته تا کنون بیان کرد: در گذشته بحث سرقت ادبی را در کتاب‌های زیادی داشتیم؛ مثلا من یادم است وقتی از دکتر زرین‌کوب می‌پرسیدیم که چرا این‌قدر کلمه‌ای را مشکل نوشته و از نثر راحتی استفاده نکرده‌اید، ایشان خیلی راحت می‌گفتند که «لااقل کسانی که اهل کوشش هستند به این دست پیدا کنند و این همه رونویسی کتاب‌های من را به نام خودشان نکنند». یعنی حتی از قبل هم این اتفاق خیلی راحت می‌افتاده است.

او افزود: واقعیت این است که جاه‌طلبی، شهرت و کسب اعتبار باعث می‌شود افرادی حتی در حوزه‌های فرهنگی که قاعدتا باید خلاف این روند را طی کند دست به چنین کارهایی می‌زنند. ما می‌توانیم در خیلی از موارد با مناسب کردن این بستر که شکلی بازدارنده و تشویقی داشته باشد از آن جلوگیری کنیم. کسانی که خیلی دست به این کارها می‌زنند در هیچ جایی از کشور ما تنبیه نمی‌شوند، یعنی هیچ قانونی وجود ندارد که بازدارنده باشد، هر کس هر چه دلش می‌خواهد می‌گوید و هر جور دلش می‌خواهد می‌نویسد و چاپ می‌کند و عملا می‌بینیم که کسی بازدارنده از این‌که مالکیت فکری کسی را برداشته‌اند و به نام خودشان کرده‌اند، نیست.

فقیه‌ملک‌مرزبان همچنین در توضیح دیگر علت‌هایی که باعث ترویج سرقت ادبی می‌شود گفت: از طرفی تشویق‌ها هم کم است، شاید شرایط اقتصادی، توجه‌ها یا شیوه سیستم و سازماندهی کارهای فرهنگی باعث شده تشویق‌ها برای کسانی که در عرصه‌های ادبی درخشان می‌شوند، بسیار اندک باشد به نسبت هجوم ارزش‌هایی که مخصوصا در میان جوان‌ها و هنرمندان وجود دارد. به همین دلیل وقتی میزانی از تشویق افراد برجسته و بازدارندگی افراد سارق نداریم، طبیعی است که یله و رها است و همه چیز در اختیار کسانی است که می‌خواهند در این بازار استفاده‌های متعدد ببرند. اما در عرصه‌های محافل ادبی کسانی که سارق هستند، مذموم‌اند و قاعدتا وقتی در جمعی از آن‌ها یاد می‌شود متاسفانه به بدی یاد می‌شود و لو می‌روند. اما یک نظام بالاسری وجود ندارد، قطعا نظام فرهنگی‌ای که در همه جای دنیا هم هست باید شکل جدی‌تری بگیرد، خصوصا در عرصه‌های آکادمیک. بارها و بارها می‌بینیم که افراد مقاله‌ها و پایان‌نامه‌ها را کاملا علنی دوباره به نام خودشان چاپ می‌کنند. یک نفر باید متولی این امور باشد؛ اما به نظر می‌آید این اصلا برای کسی مهم نیست. این یک مقدار از ارزش رشته‌های آکادمیک ما هم کم کرده است. 


iconادامه مطلب

شرط برگزاری آنلاین جشنواره «فجر»/پخش اینترنتی«رستاخیز» منعی ندارد
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

حسین انتظامی رییس سازمان سینمایی در اولین نشست رسانه‌ای خود در سال ۹۹ درباره انتقال وظیفه نظارت بر فضای مجازی به سازمان صداوسیما تأکید کرد در این زمینه منتظر تصمیم مراجع بالادستی هستند.

به گزارش خبرنگار مهر، اولین نشست رسانه‌ای حسین انتظامی رییس سازمان سینمایی در سال ۹۹ با همراهی مسعود نجفی مدیر روابط عمومی این سازمان بدون حضور خبرنگاران و از طریق طرح سوالات به‌صورت مکتوب و تلفنی برگزار شد.

این اولین نشست رسانه‌ای حسین انتظامی بعد از همه‌گیری بیماری کووید ۱۹ است که به شکل مجازی از طریق سایت رسمی سازمان سینمایی و صفحه اینستاگرام این سازمان به‌صورت زنده پخش شد.

آخرین نشست رسانه‌ای حسین انتظامی با اصحاب رسانه بیش از یک سال پیش و در تاریخ ۳۰ اردیبهشت سال گذشته برگزار شده بود.

مسعود نجفی در ابتدای این نشست مجازی که طبق اعلام قبلی رأس ساعت ۱۳:۳۰ آغاز شد، ضمن اشاره به مناسبت «روز خبرنگار» برای برگزاری این نشست رسانه‌ای درباره فرآیند برگزاری این نشست رسانه‌ای و ترتیب طرح سوالات شفافی و مکتوب اصحاب رسانه توضیحاتی ارائه کرد.

حسین انتظامی هم در آغاز ضمن تبریک عید سعید غدیر و روز خبرنگار، اشاره کرد که ترجیح می‌دهد بدون ارائه گزارش‌های مرسوم، این نشست با طرح سوالات از سوی اصحاب رسانه آغاز شود.

تصمیم‌گیری درباره جشنواره‌های سینمایی

رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به اولین سوال درباره برگزاری جشنواره‌های سینمایی در طول سال ۹۹ با توجه به استمرار شیوع کرونا توضیح داد: ما با پنج دبیر جشنواره‌های سینمایی جلساتی داشته‌ایم و سناریوهای مختلفی را برای برگزاری جشنواره‌ها بررسی کرده‌ایم. یکی از این بخش‌ها هم برگزاری آنلاین است. بخش اصلی جشنواره‌ها جنبه رقابت، بازار، آموزش و… است بنابراین دوستان ما در دبیرخانه‌ها روی مدل‌های مختلف بررسی می‌کنند که یا توجه به وضعیت کرونا ببینیم چقدر از جشنواره را به صورت معمول و چقدر را به صورت مکمل و آنلاین برگزار کنیم.

وی افزود: حتی در بخش بازار دوستان ما در فارابی تجربیاتی داشته‌اند. جشنواره‌هایی مثل فیلم کوتاه و مستند که فیلمسازان تلاش می‌کنند کارهای‌شان دیده شود شاید بشود مسیری برای دیده شدنشان اندیشید ولی برای جشنواره‌های تجاری که امکان دزدیده شدن آثار وجود دارد، شاید باید به‌دنبال راهکارهای دیگری باشیم.

منتظر تعیین تکلیف مراجع بالادستی در نظارت بر فضای مجازی هستیم

انتظامی در پاسخ به سوالی درباره واگذاری صدور مجوز محتوای فضای مجازی از ارشاد به صداوسیما توضیح داد: ما در فناوری‌های نوپدید از جمله وی او دی‌ها نیازمند تعریف جدیدی در حکمرانی فرهنگی در فضای مجازی هستیم که برداشت‌های متفاوت دستگاه‌ها اصلاح شود. مراجع قانونگذاری همچون شورایعالی انقلاب فرهنگی و شورایعالی فضای مجازی در این زمینه تصمیم‌گیر هستند و جمع بندی توسط آن‌ها مبنای عمل همه دستگاه‌ها خواهد بود.

انتظامی در پاسخ به سوال دیگری درباره واگذاری امتیاز مجوز وی‌اودی‌ها به سازمان صداوسیما و سکوت سازمان سینمایی در این زمینه بیان کرد: باز هم تأکید می‌کنیم. ما منتظر تعیین تکلیف مراجع بالادستی هستیم تا تکلیف دستگاه از جمله وزارت ارشاد را روشن کند.

رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به سوالی دیگر درباره زمزمه‌های انحلال شورای پروانه ساخت هم گفت: وضعیت این است که شورای پروانه ساخت به کار خود ادامه می‌دهد، نوع سیاستگذاری در این چهارچوب به سیاستگذاری‌های وقت برمی‌گردد.

تصمیم‌گیری برای اکران در ستاد کرونای سازمان سینمایی

انتظامی درباره حواشی رخ داده برای انتخابات شورای صنفی نمایش توضیح داد: اتفاقاً این شورا همان‌طور که از نامش معلوم است شورایی صنفی است که همه ذی‌نفعان در امر اکران در آن حضور دارند. پخش‌کنندگان، سینماداران، تهیه‌کنندگان و حوزه ارزشیابی. مطابق تبصره نظام‌نامه اکران در صورتی که یکی از صنوف که به صورت سنتی عضو شورا هستند جامعیت لازم را نداشته باشند و یا نتوانند و نخواهند نماینده‌ای را معرفی کنند، به دلیل متوقف نماندن کار اکران معاونت نظارت فردی را معرفی می‌کند. این مسیر طی شد. یکی از پیشنهاداتی که ما شد این بود که تا زمان رفع شرایط فوق‌العاده ناشی از کرونا، ستاد کرونا که در سازمان سینمایی تشکیل شده است، عهده‌دار تصمیم‌گیری در زمینه اکران باشد، کمااینکه در حال حاضر هم همین روند طی می‌شود.

رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به انتقادی درباره توجه به رسانه‌های رسمی نسبت به رانت اطلاعاتی برخی از کانال‌های مجازی، بر رویکرد سازمان سینمایی برای توجه به فضای رسمی رسانه‌ای تأکید کرد و کیفیت برگزاری این نشست رسانه‌ای را یکی از مصادیق آن عنوان کرد.

تصمیم درباره اکران آنلاین «رستاخیز» با مالکان فیلم است

انتظامی درباره امکان اکران آنلاین فیلم «رستاخیز» گفت: مجوز عرضه این فیلم در نمایش خانگی در سال ۹۸ صادر شده و عرضه آن به‌صورت آنلاین یا وی‌اودی از نظر سازمان سینمایی منعی ندارد و تصمیم درباره آن برعهده مالکان است مانند همه فیلم‌های دیگری که مجوز نمایش دارند اما بنا به صلاحدید مالکان فیلم در این زمینه تصمیم می‌گیرند.

وی تأکید کرد: فارابی تنها یکی از مالکان فیلم رستاخیز است که در مجموع باید مالکان درباره عرضه آن تصمیم‌گیری کنند.

از نظر تعداد فیلم مشکلی برای برگزاری «فجر» نداریم

انتظامی در پاسخ به سوال دیگری درباره تأثیر شرایط تولید این روزهای سینمای ایران بر امکان برگزاری جشنواره فیلم فجر تأکید کرد: درباره جشنواره فیلم فجر فعلاً بنای ما بر برگزاری است یکی از پیش‌فرض‌های برگزاری هر جشنواره، حضور تعداد لازم و کافی فیلم برای برگزاری است.

وی تأکید کرد: طبق اطلاعاتی که از تولید داریم تولید در جریان است پیش‌بینی ما این است که فیلم به اندازه کافی برای برگزاری جشنواره داریم. یکی از مواردی که به جشنواره شکوه می‌دهد حضور مردم است و باید بررسی کنیم ولی اگر تولید به اندازه کافی نداشته باشیم باید در این مورد بررسی کنیم.

سیاست‌های حمایتی سازمان سینمایی از سینمای فرهنگی

رییس سازمان سینمایی در پاسخ به سوالی انتقادی درباره ساخت فیلم‌های سخیف هم اظهار کرد: سیاست‌ها خودشان را در برنامه‌ها و اقدامات هر دستگاه که مدعی آن است، نشان می‌دهند. اگر سازمان سینمایی ادعا می‌کند توجه من به فیلم‌های فرهنگی است، باید ببینیم این سیاست‌ها در زمینه حمایت‌ها چگونه خود را نشان می‌دهند.

وی افزود: سال گذشته در مرکز گسترش بحث تولید فیلم‌های کم بودجه مطرح شد و امسال هم این موضوع با جدیت پیگیری می‌شود باید به سینماگران جوان کمک شود تولید داشته باشند سیصد میلیون به ده فیلم داده می‌شود و به تدریج نام آن‌ها اعلام می‌شود یا سیاست همین مرکز در اکران فیلم‌های هنر و تجربی از دیگر موارد است. تا این فیلم‌ها دیده شود و… با توجه به اینکه شورای پروانه ساخت دو ماه اول سال تعطیل بود کلاً ده جلسه داشتیم و زمینه ورود تهیه‌کنندگان اول که عمدتاً جوان هستند فراهم شده است.

انتظامی ادامه داد: در انجمن سینمای جوان در سال ۹۸ نسبت به ۹۷ رشد هفت برابری داشته‌ایم. ما این سیاست را داشتیم که ایران تهران نیست. امسال شش هفتم این اعتبار برای فیلمسازان جوان غیرتهرانی به منظور استعدادیابی می‌شود. نظامات اکران را صرفاً این سیاست‌ها تعیین نمی‌کند، می‌شود سیاست‌های محدودکننده برای فیلم‌هایی که جنبه فرهنگی در آن‌ها کمتر است در شوراها دیده شود.

دستیاران کارگردانی که درخواست فیلمسازی‌شان رد شده؛ مجدد اقدام کنند

انتظامی درباره حضور استعدادهای تازه در عرصه‌های مختلف فیلمسازی و حواشی مرتبط با صدور پروانه کارگردانی برای یک چهره اینستاگرامی اظهار کرد: اصرار داریم نوبت‌ها هم منتشر شود چون انضباط بیشتر می‌شود و همه از کارها مطلع می‌شوند و کمک می‌کنند چهره‌های وزین‌تری داشته باشیم ضمن اینکه کمک می‌کنند در شرایط مساوی حق افراد دوباره بررسی شود. من مطلع شدم برخی سوابق دستیار کارگردانی داشته‌اند اما رد شده‌اند از همین جا اعلام می‌کنم دوباره تقاضا بدهند. ما باید سیاست‌هایمان را بر همین اساس تنظیم کنیم و به جوانان بها بدهیم.

امکان برگزاری آنلاین جشنواره فجر وجود دارد؟

وی درباره امکان برگزاری آنلاین جشنواره فیلم فجر اظهار کرد: بخشی از برگزاری جشنواره‌ها به تعداد تولیدات برمی‌گردد، اما در حوزه نمایشی برای فیلم‌های تجاری اگر بخواهیم نمایش آنلاین داشته باشیم امکان حضور این آثار نیست چون به سرقت می‌روند. از همکارانم در ستاد صیانت خواهش کرده‌ام راهکارهایی برای این ماجرا پیدا کنند.

انتظامی تأکید کرد: برگزاری آنلاین شاید برای جشنواره فیلم کودک قابل توجیه باشد، چون جنبه تجاری کمتری دارد. اگر نتوانیم پلتفرم‌هایی داشته باشیم و امنیت آن‌ها تأمین نباشد امکان برگزاری آنلاین جشنواره فجر را نداریم.

انتظامی درباره حمایت‌ها از سینماهای آسیب دیده از کرونا هم گفت: تعداد قابل توجهی از سینما در مالکیت حوزه هنری است و در ناوگان سینمایی قدر قابل توجهی دارند و البته تصمیماتی برای سینماها و مالکان فیلم‌ها در نظر گرفته شده که اعلام هم شد. ما فرقی بین دولتی‌ها و غیردولتی‌ها نگذاشته‌ایم. تجهیز سینماها از دیگر سیاست‌های ما بوده است.

رئیس سازمان سینمایی در ادامه بخشی از سیاست‌های حمایتی این سازمان از سینماها و فیلم‌ها در شرایط کرونایی که پیش‌تر درباره آن اطلاع‌رسانی شده بود، تشریح کرد.

چرا برخی فیلم‌ها گواهی مالکیت ندارد؟

وی درباره ورود سینما به بورس و صدور گواهی مالکیت فیلم‌ها و انتشار فهرست مالکان اظهار کرد: نفس اینکه محصولات فرهنگی و حتی برندها وارد بورس شوند باید مورد استقبال همه قرار بگیرد، چون ظرفیت بیشتری ایجاد می‌کنند و رقابت‌های مثبت ایجاد می‌کند. درباره لیست گواهی هم باید بگویم مربوط به فیلم‌هایی است که درخواست گواهی داده‌اند و این مجوز برای آنها صادر شده نه همه فیلم‌ها.

انتظامی تأکید کرد: تدبیر خوب همکاران ما این بود که اعلام کردند گواهی مالکیت از این به بعد دائمی است. بعضی وقت‌ها مالکیت اثر مربوط به کسانی است اما ممکن است رایت آن‌ها را واگذار کرده باشند که در گواهی‌ها ثبت می‌شود همه آن‌ها بارکد دارند که اعتبار آن‌ها به راحتی قابل راستی‌آزمایی است. بنابراین کسانی که در این لیست نیستند چنانچه تهیه‌کننده یا یکی از مالکان درخواست کنند، سهم هر کدام مشخص می‌شود و وقتی مجموع سهام درست تنظیم شد، گواهی صادر می‌شود. اگر کسی ادعایی دارد می‌تواند مراجعه کند و همکاران ما رسیدگی می‌کنند. اگر کسی بیاید و مدعی شود به طور خودکار گواهی مالکیت باطل می‌شود.

رئیس سازمان سینمایی درباره ایده راه‌اندازی شورای صنفی نمایش آنلاین هم بیان کرد: با توجه به اینکه یکی از ظرفیت‌های اصلی نمایش اکران آنلاین است چیزی شبیه شورای صنفی برای حوزه آنلاین هم می‌توانیم داشته باشیم. نمایندگان پلتفرم‌ها باشند و ترافیک را کنترل کنند و ضوابط را تعریف کنند یکی از گلایه‌های تهیه‌کنندگان این است که آمار قابل راستی آزمایی نیست ولی با «سمفا» می‌شود فروش و بلیت‌ها را به درستی دید و در حوزه آنلاین هم می‌شود چنین موضوعی را دید.

وی در پاسخ به سوالی درباره تأخیر در معرفی دبیر سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر هم توضیح داد: درباره دبیران هم هرکدام از جشنواره‌ها وقتی به زمان برگزاری نزدیک شویم، دبیر آن اعلام می‌شود.

اجازه جابه‌جایی ردیف‌های بودجه‌ای را نداریم

انتظامی در پاسخ به سوال خبرنگار مهر درباره بودجه سازمان سینمایی و جشنواره‌های برگزار نشده اظهار کرد: مطابق روال دیوانی برای ردیف‌های مختلف قانونا نهادها حق ندارند که اگر اعتباری برای تولید هست برای اکران خرج کنند این یک قاعده است و جابجا کردن ردیف‌ها تخلف است. خیلی وقت‌ها سوءاستفاده مالی نشده بلکه مدیر به تشخیص خود اعتبارات را جا به جا می‌کند.

وی افزود: حتی اگر فرض بر این باشد که جشنواره‌هایی برگزار نشود، نمی‌توانیم بودجه آن را جای دیگر خرج کنیم. مگر اینکه توافقی با دیوان محاسبات صورت بگیرد مطابق اسناد جشنواره‌های سال گذشته بخش قابل توجهی از بودجه جشنواره‌ها از حامیان مالی جذب شده و این روال رو به افزایش است و سهم سازمان سینمایی قابل توجه نیست، ولی امید داریم جشنواره‌ها را برگزار کنیم.

رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به سوال دیگری درباره اجرایی نشدن مهمترین دستورکار سمفا در زمینه تقسیم درآمد حاصل از فروش فیلم‌ها میان سینمادار و صاحبان فیلم توضیح داد: مطابق مصوبه‌ای که ما در ستاد کرونا در سازمان سینمایی داشته‌ایم در شرایط فعلی تمام درآمد حاصل از فیلم به سینمادار می‌رسد. در عین حال آن امکان و فرمول در سمفا دیده شده که انحصار از بین برود.

تخلف در زمینه رعایت پروتکل بهداشتی در تولید فیلم را پیگیری می‌کنیم

انتظامی درباره رعایت پروتکل‌های بهداشتی در حوزه تولید فیلم‌های سینمایی هم بیان کرد: ستاد کرونا در سینما اوایل امسال پروتکل تولید فیلم را منتشر کرد از یک طرف تاکید داریم جریان تولید به کار خود ادامه بدهد، اگر تولید متوقف شود اکران متوقف می‌شود و… و خیل قابل توجه سینماگران با مشکلات رو به رو می‌شوند. از سوی دیگر رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی به دلیل مهم بودن جان انسان‌ها مورد تاکید است، این پروتکل‌ها اعلام شده و از تهیه‌کنندگان خواهش کرده‌ایم به این امر توجه کنند و گروه سازنده چنانچه تخلف صورت می‌گیرد می‌توانند به ما اعلام کنند تا رسیدگی صورت بگیرد.

رییس سازمان سینمایی درباره تشدید سانسور فیلم‌ها در اکران آنلاین هم اظهار کرد: ما چند ماه است در جهت مقررات‌زدایی کسانی که پروانه نمایش برای اکران می‌گیرند، دیگر برای نمایش خانگی آثار آنها پروانه جدیدی صادر نمی‌کنیم و اگر ادعایی در زمینه تشدید ممیزی فیلم‌ها برای اکران آنلاین وجود دارد بهتر است به‌صورت مصداقی مطرح شود.

انتظامی درباره فهرست گواهی مالکیت فیلم‌ها و غیبت برخی نام‌ها و آثار در این فهرست گفت: یکی از اهداف انتشار این لیست صرفاً مربوط به فیلم‌هایی است که درخواست گواهی کرده‌اند اگر نام فیلمی نیست یا درخواست نداده یا فعلاً راستی آزمایی نشده است.

تراکم فیلم‌ها در صف اکران موردتوجه‌مان هست

رییس سازمان سینمایی درباره مدیریت اکران در ماه‌های آینده و جلوگیری از تراکم فیلم‌ها در صف اکران پس از عبور از بحران کرونا عنوان کرد: باید متوجه آثار درازمدت اکران باشیم. چون وقتی اکران وجود ندارد و ظرفیت جایگزینی نداریم، خیل تولیدات متعدد ترافیک ایجاد می‌کنند و این موضوع مورد توجه ما بوده است. خوشبختانه ظرفیت نمایش مکمل و بدیل وجود دارد که برای مثال بخشی از فیلم‌ها می‌توانند اکران آنلاین شوند.

وی درباره اصرار بر باز بودن سینماها گفت: اکران آنلاین یک ظرفیت جایگزین است. اصراری که دوستان ما در انجمن سینماداران دارند به خاطر این است که بخشی از نیروی انسانی در این زیرساخت‌ها کار می‌کنند و اگر اکران متوقف شوند در این بخش‌ها آسیب خواهیم داشت، ضمن اینکه مطابق مصوبه ستاد کرونا بازگشایی سینما کاملاً داوطلبانه است. ولی سیاست‌هایی باید داشته باشیم که از اکران آنلاین حمایت کنیم.

انتظامی درباره احتمال نمایش برخی فیلم‌های توقیف شده در شرایط فعلی هم بیان کرد: این به شورای پروانه نمایش برمی‌گردد برخی ممکن است امکان نمایش پیدا کنند و برخی نه.

انتظامی درباره توجه به وضعیت معیشت سینماگرانی به دلیل شرایط پیش رو با بحران‌هایی مواجه شده است، توضیح داد: ما دو سامانه برای اظهارنامه هنرمندان داشتیم و براساس اظهارنامه‌ها قرار شد اعتباری در دو مرحله واریز شود که یک نوبت واریز شد و یک نوبت طی این روزها واریز می‌شود.

انتظامی درباره اختلافات در صنوف اظهار کرد: یکی از سیاست‌های عمومی دولت و ارشاد عقب‌نشینی به نفع صنوف است، یعنی جاهایی که می‌شود از ظرفیت صنوف استفاده کنیم مثلاً شورای صنفی نمایش نوعی مقررات گذاری می‌کند که امکان آن در صنوف تعبیه شده است هرچقدر به نفع صنوف عقب نشینی کنیم همراهی و مشارکت بالاتری خواهند داشت و به دوام کار کمک می‌کند دستگاه‌ها موظف هستند در قبال این عقب‌نشینی ساز و کارهایی برای نظارت داشته باشند.

«سمفا» علیه انحصار است

رییس سازمان سینمایی درباره سامانه سمفا و شائبه شکل‌گیری انحصاری تازه در این سامانه بیان کرد: سمفا دو کار ویژه اصلی دارد، یکی از آن‌ها هماهنگ‌کنندگی فروشنده‌های بلیت آنلاین است قبلاً انتقاداتی بود که یک شرکت فقط این امکان را دارد، معتقدیم هر چقدر تعداد زیاد شود امکان رقابت زیاد می‌شود و این به نفع مخاطب است. با وجود اینکه الان دوره رونق نیست ولی بین این سامانه‌ها رقابتی است که این موضوع هدف ماست. ما در دوره‌های گذشته مواردی در شورای صنفی نمایش مطرح می‌شد که به‌راحتی می‌شد فرموله و اجرا شود.

وی در پاسخ به سوال دیگری مبنی‌بر اینکه آیا تصوری از آینده سینمای ایران بدون دخالت دولت در امر فیلمسازی دارید، گفت: سهم دستگاه‌های دولتی در تولید و سینما نسبت به دهه‌های گذشته کمتر شده است. جمع سرمایه‌گذاری همه دستگاه‌های دولتی حداکثر ۲۰ درصد است در حالی که دو دهه قبل بیشتر بوده و حالا امکان اینکه بخش خصوصی فعال‌تر شود بیشتر شده و از این جهت افق خوبی داریم.

انتظامی درباره توجه سازمان سینمایی به سینمای دینی هم بیان کرد: وقتی موضوعات دینی و… را به‌عنوان سیاست‌های تولید اعلام می‌کنیم خود به خود به حضور این فیلم‌ها در جریان تولید و سینما کمک می‌کند. وقتی ما مسیر پروانه ساخت و اولویت‌ها را در حمایت از دیده شدن اینها را طراحی می‌کنیم سیاست‌ها را می‌توان دید. فارابی، مرکز گسترش و… اولویت‌های خود را اعلام کرده‌اند.

وی توضیح داد: هفته پیش جلسه‌ای در خدمت مسئولان فارابی بودم و در جریان کارهای تولیدی و… قرار گرفتم و امیدوارم فیلم‌های خوبی از آب دربیاید.

انتظامی تأکید کرد: تلاش اصلی ما این است که جریان تولید به حرکت دریابید تا فرآیندهای مرتبط با آن به جریان دربیاید. برای آن دسته از فعالان صنفی که آسیب جدی دیده‌اند و قبلاً خوداظهاری کرده‌اند مسیرهای حمایتی را دنبال می‌کنیم صندوق اعتباری هنر هم تدابیری داشته که توسط دست‌اندرکارانش اعلام می‌شود.

رییس سازمان سینمایی بیان کرد: از حدود دو سال پیش کارگروهی توسط وزیر ارشاد طراحی شد برای همه مجوزهایی که در ارشاد صادر می‌شود، هم از زاویه حقوقی و هم از منظر تکالیف مقررات بالادستی. برخی از آن‌ها جنبه خدمت غیرمجوزی داشتند. یعنی داشتن آن‌ها شرط ورود به فعالیت‌های فرهنگی نبود و برخی از آن‌ها نوعی زحمت برای فعالان ایجاد می‌کرد و از خیل انبوه مجوزها به ۳۶ عنوان رسید ضمن اینکه در حال الکترونیکی شدن است که در سازمان سینمایی تماماً الکترونیکی شده است.

مکلفیم در کمتر از ۶ ساعت پرسش رسانه‌ها را پاسخ دهیم

رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به سوال انتقادی یکی از رسانه‌ها مبنی‌بر عدم گفتگوی مستقیم و انتقادی با رسانه‌ها بیان کرد: این جلسه خودش نشان می‌دهد که ارتباط مسئولان سینمایی با رسانه‌ها برقرار است. خود دستگاه‌ها باید پیش دستانه اطلاعات را منتشر کنند و خود خبر رانت ایجاد نکند البته خود من وقت ندارم با همه رسانه‌ها صحبت کنم. من خودم خواستگاه رسانه‌ای داشتم و پروتکلی به این منظور در نظر گرفتیم قرار بر این است که هر کدام از رسانه‌ها سوالی داشتند با تماس با آقای نجفی سوال خود را انتقال بدهند و ما مکلف هستیم در ۶ ساعت اداری پاسخ بدهیم البته ما سوال تکراری پاسخ نمی‌دهیم. وظیفه دارم از همکارانم در رسانه‌ها خواهش کنم برای تحقق شعار شفافیت کمک کنند و نقد بی ملاحظه و جدی داشته باشند تا اصلاح سیاست‌ها را داشته باشیم. همین جلسه که با وجود محدودیت‌ها برگزار شد نمونه‌ای از این است که تلاش داریم پاسخگو باشیم.

وی اظهار کرد: اصل فرهنگ سازمانی است. اگر بتوانیم با نگاه راهبردی شفافیت داشته باشیم موضوعات بهتر می‌شود. باید تلاش کنیم با تدابیری این اتفاق بیفتد به خاطر همین از همکاران رسانه‌ای کمک می‌خواهم. معمولاً به جهت فرهنگ سازمانی مسلط بر دستگاه‌های دیوانی نسبت به شفافیت مقاومت‌هایی وجود دارد که باید تلاش کنیم رفع شود شفافیت هزینه دارد و باید این هزینه را به جان بخریم.

توجه به عدالت فرهنگی از تأکیدات وزیر ارشاد است

رییس سازمان سینمایی توضیح داد: من نباید به عملکرد خودم نمره بدهم و دیگران باید نمره بدهند در هر سازمانی کار جمعی صورت می‌گیرد و در یک رفتار راهبردی به صورت جمعی برنامه‌ریزی می‌شود. آن چیزی که ممکن است برجسته‌تر باشد برای مثال توجه به عدالت فرهنگی است. توجه به استان‌ها از تاکیدات وزیر است. مسیری که همکاران من درباره سینمای امید پیموده‌اند یکی از آنهاست. از جنبه امنیتی هم اصرار دارم زیرساخت‌های فرهنگی و اجتماعی بیشتر شود تا ثبات فرهنگی و اجتماعی ایجاد شود.

وی افزود: یکی از وجوه شفافیت پیش‌بینی‌پذیر است تا افراد قبل از مراجعه به ما بدانند که کارشان به چه نحو است وقتی می‌بینند آدم‌هایی مثل آن‌ها از جنس آن‌ها مجوز گرفته‌اند می‌گویند حق ماست که مجوز بگیریم و این طبیعی است و باید احترام بگذاریم. این خودش سرمایه اجتماعی را افزایش می‌دهد و باعث اعتماد عمومی می‌شود. ظرفیت بالایی از فیلمسازان جوان داریم و حتماً باید با سیاست‌هایی کمک کنیم نسل جدید فیلمسازی ظهور کند. اولویت‌های محتوایی رسماً اعلام و گفته شد چه ویژگی‌هایی باید باشد تا حمایت شوند.

انتظامی افزود: یکی از مشکلات اصلی ما متن و فیلمنامه است، به شرط اینکه به تولید برسند. فیلم کوتاه، مستند و انیمیشن مورد توجه ما بود و می‌شود آن‌ها را در کارنامه ما ببینید برنامه و بودجه به هم وصل است و نمی‌شود حرف انتزاعی زد. مدیری که این چنین باشد به دنبال تغییر و تحول نیست. کرونا باعث شد توجه بیشتری به حوزه‌های فیلمسازی داشته باشیم که نیاز به حوزه‌های میدانی نداشته باشند.

رئیس سازمان سینمایی درباره اینکه در شرایط فعلی آیا تولید پروژه‌های سینمایی بر خلاف مصوبات ستاد ملی کرونا نیست؟ بیان کرد: اصل اول برای همه ما این است که تولید انجام شود و اصل دیگر این است که به سلامتی انسان‌ها توجه شود. سلامتی جزو حقوق اعضای پروژه است و اعضای گروه باید حقوق خود را بدانند و در صورت خطا به ما اعلام کنند تا رسیدگی شود.

وی ادامه داد: ستاد کرونای سازمان سینمایی برای آغاز تولید یک فازبندی در نظر گرفت؛ در فاز اول اعلام شد تنها پروژه‌هایی که تنها چند جلسه از آن‌ها باقی مانده کار را آغاز کنند و بعد اعلام شد فیلم‌هایی که در مرحله پیش تولید هستند کارشان را کلید بزنند. این ملاحظات از سوی ما وجود داشته است.

«سمفا» زبان اجرایی نظام‌نامه اکران است

انتظامی در پاسخ به سوال دیگری درباره سمفا هم توضیح داد: در فرایند اکران چند ذی‌نفع داریم که سینماداران، شرکت‌های پخش و صاحبان فیلم‌ها هستند. سمفا زبان اجرایی نظام نامه اکران است، مواد و مقررات به عنوان الگوریتم به این ماشین خورانده شده است. قبلاً شورای صنفی نمایش حواله صادر می‌کرد اما حالا ماشینی شده است و ذی‌نفعان قرارهای خود را آنجا سامان می‌دهند به لحاظ نرم افزاری چیزی در سمفا طراحی شده که پول چگونه بین ذی‌نفعان تقسیم شود که البته هنوز عملیاتی نشده است.

رییس سازمان سینمایی توضیح داد: ماندگاری برنامه‌ها به این بر می‌گردد که چقدر اجرایش موفق است و بعد این به مطالبه تبدیل می‌شود، مسیری که ارشاد در شفافیت دنبال می‌کند نمی‌شود گفت فقط به عمر این دوره سازمان سینمایی محدود می‌ماند، چون به مطالبه تبدیل شده است. دیدن میزان فروش فیلم‌ها تا چندسال پیش امکان پذیر نبود و جزو نوامیس بود، در حالی که ما معتقدیم باید منتشر شود. اگر برنامه‌هایی که دنبال می‌شود به مطالبه تبدیل شود امکان توقف آن وجود ندارد. یکی از فازهایی که در سمفا دنبال می‌شود این است که ارسال فیلم با شیوه سنتی و هارد نباید و روی سمفا بارگذاری شود و تا چند ماه آینده این برنامه شدنی است.

بنا نیست رقیب نشریات سینمایی خصوصی باشیم

انتظامی درباره توقف انتشار نشریات سینمایی در زیرمجموعه‌های سازمان سینمایی هم گفت: من یک وجه رسانه‌ای هم دارم و رسانه را می‌فهمم مسیری که برای مجلات سازمان سینمایی طی شد مشخص است ما به عنوان دولت و تمام دستگاه‌های دولتی وقتی فعالیت قابل توجه داریم نباید رقیب دیگران شویم. یعنی نباید رقیب بخش خصوصی شویم. همه ادعاهای ما باید بر برنامه منطبق باشد که آن برنامه بر بودجه منطبق است و اگر این‌طور نباشد فقط یک سری حرف‌های انتزاعی زده شده است.

وی تأکید کرد: ما به دوستان گفتیم خودتان کتاب منتشر نکنید، چون عملاً به تعطیلی مجله‌ها و انتشارت دیگر کمک کرده‌اید اگر می‌خواهیم ترویج علم کنیم باید سفارش بدهیم و مجانی روی سایت بگذاریم و از همه بخواهیم این را مجانا توزیع کنند ما قرار نیست رقیب باشیم. لذا در برنامه‌های فارابی و مرکز گسترش آن ردیف هنوز محفوظ است و انتشار هارد کپی ممنوع شده است.

انتظامی درباره سیاست‌های مدنظر سازمان سینمایی برای عبور از بحران کرونا گفت: باید ببینیم تولید و نمایش در عصر جدید یعنی چه و بودجه‌ها به همان سمت هدایت شود اگر مدیرانی باشیم که به شیوه سنتی عمل کنیم و جهان به سمت دیگری برود محکوم به شکست می‌شویم.

وی در پایان درباره بیمه هنرمندان تأکید کرد: بسیاری از هنرمندان بیمه هستند تمهیداتی صندوق اعتباری هنر دارد که اعلام می‌کند فعالانی که امروز جزو صنوف نیستند ولی سابقه دارند پوشش بیمه‌ای گسترده‌تری دارند.

این نشست رسانه‌ای پس از ۲ ساعت و ۳۰ دقیقه با حداقل اختلال در فرآیند برگزاری آنلاین، در ساعت ۱۶ به پایان رسید. حسین انتظامی در این نشست برخلاف اولین نشست رسانه‌ای خود با صراحت به کلیه سوالات و ابهامات مطرح شده از سوی اصحاب رسانه پاسخ گفت.


iconادامه مطلب

آسیب شدید سه کتابخانه در بیروت در حادثه انفجار
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

دست کم سه کتابخانه عمومی در حادثه انفجار مهیب بیروت، پایتخت لبنان آسیب دیدند.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از اکتوالیته- وسعت انفجار مهیبی که روز  14‌ام مرداد در بندر بیروت، پایتخت لبنان اتفاق افتاد تا حدی بود که ‌خسارت‌های بسیاری را به ساختمان‌های اطراف محل انفجار وارد کرد. در این میان دست کم ۳ کتابخانه و ۲ کتابفروشی در اثر این انفجار آسیب دیدند.

کتابخانه‌های عمومی الباشوره و مونو و گیتاوی که هر سه در نزدیکی بندر بیروت واقع شده‌ و بیش از یک کیلومتر تا محل انفجار فاصله ندارند خسارات زیادی را متحمل شده‌اند. سازمان غیر دولتی السبیل که در سال ۱۹۹۷ در راستای حمایت از کتابخانه‌ها و ایجاد فرهنگ کتابخوانی در بیروت تاسیس شده متعهد شده تا هرچه زودتر با یاری کمک‌های مردمی این سه کتابخانه‌ آسیب‌دیده را بازسازی کند.

کتابخانه‌های بیروت به سبب شیوع ویروس کرونا از تاریخ ۳۰ جولای تا ۱۰ آگوست بسته بودند؛ با این‌حال روز ۴ آگوست و زمانی که انفجار در ساعت ۶ به وقت محلی رخ داد هر سه کتابخانه برای خدمات امانت‌دهی باز بوده؛ اما هر سه کتابخانه در آن ساعت ‌خالی از مراجعه‌کننده بوده‌اند. هنوز اطلاعات دقیقی از وضعیت کارکنان کتابخانه در دست نیست.

نیکولا پول، رئیس انستیتوی کتابخانه و اطلاعات حرفه‌ای بریتانیا ادعا کرده با مقامات لبنان برای ارائه کمک و فراهم کردن بودجه به منظور بازسازی این سه کتابخانه تماس گرفته است و همین‌طور انجمن کتاب‌های امریکایی علیه خشونت در حال حاضر مشغول جمع‌آوری کمک‌های مالی است که به تهیه کتاب برای کودکان لبنانی اختصاص خواهد یافت.


iconادامه مطلب

روی ادبیات عامه‌پسند نمی‌توان خط کشید
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

صمد طاهری می‌گوید: این‌که یک‌جا بر  رمان عامه‌پسند خط بکشیم، کار غلطی است. حتی همان کارهایی که نامش را بازاری می‌گذاریم، خوانندگان خاص خود را دارد.

این داستان‌نویس در گفت‌وگو با ایسنا، درباره ویژگی‌های رمان‌های عامه‌پسند و پرفروش و این‌که آیا لزوما یکی هستند و یا گاهی با هم اشتباه گرفته می‌شوند، اظهار کرد: رمان یک داستان است و  داستان هرچقدر جذابیت و کشش بیشتری داشته باشد، طبعا پرمخاطب‌تر خواهد بود و خواننده بیشتری خواهد داشت. به نظرم بخش زیادی از این ماجرا به مهارت نویسنده بازمی‌گردد؛ زمانی نویسنده در هنرش به اوج رسیده و ممکن است اشکال ساده و راحت دیگر اقناعش نکند و به سمت اشکال پیچیده‌تر برود. اما ممکن است نویسنده مهارت و تسلط چندانی نداشته باشد و نتواند در داستان جذابیتی ایجاد کند، پس خود را به آن راه می‌زند و می‌گوید دوره کارهای ساده گذشته و باید پیچیده نوشت، من خودم را در حد خواننده عادی پایین نمی‌آورم و خواننده باید خود را بالا بکشد، در واقع خود را پشت نقاب روشنفکرانه و  نخبه‌گرا پنهان می‌کند.

او افزود: زمانی هم هست که چیزی به مد تبدیل می‌شود؛ مثلا دوره‌ای کارهای مارکز در دنیا سر و صدا کرده بود و در کشور ما هم خیلی گل کرده و رونق گرفته بود. به همین دلیل خیلی‌ها به فکر افتادند که کارهای رئالیسم جادویی بنویسند؛ در حالی که همه این‌ها مد شده بود. اگر کسی که این‌کاره نیست بخواهد رئالیسم جادویی بنویسید باید حداقل زمینه آن را داشته باشد که بتواند اثری خلق کند، اما پیروی کردن از مد بخشی از ماجرا است. این دو شکل آخر یعنی پیروی از مد و پنهان کردن ناتوانی پشت نقاب «من نمی‌خواهم عامه‌پسند بنویسم» نمی‌تواند ماندگار باشد، زیرا اصیل نیست، ولی شکل اول اصیل است و ماندگار خواهد شد.

طاهری خاطرنشان کرد: اگر نویسنده بتواند اثری پدید بیاورد که نازل نباشد و در عین حال پرکشش و جذاب باشد اوج کار است. کار عامه‌پسند را باید به دو بخش تقسیم کرد؛ بخشی از داستان عامه‌پسند  به دلیل جذابیت زیاد مخاطب زیادی پیدا می‌کند و بخشی هم کار نازل و بازاری و به اصطلاح آب‌دوغ خیاری است مانند فیلم‌فارسی که موضوع کلیشه‌ای داشت؛ مردی عاشق زنی می‌شد و به هم نمی‌رسیدند و درگیری پیش می‌آمد. ایده‌آل زمانی است که نویسنده هم نخبه‌گرا باشد و کارهای ساده اقناعش نکند و هم توانایی ایجاد جذابیت در داستان را داشته باشد، یعنی علاوه بر خواننده نخبه، خواننده معمولی را هم جذب کند؛ «جنگ و صلح» تولستوی و «صد سال تنهایی» مارکز نمونه‌های این شکل هستند.

او همچنین تاکید کرد: این‌که یک‌جا بر  رمان عامه‌پسند خط بکشیم، کار غلطی است. حتی همان کارهایی که نامش را نازل،  زرد و یا بازاری می‌گذاریم خوانندگان خاص خود را دارد و در همه جای دنیا کسانی این‌ها را می‌نویسند و منتشر می‌کنند و هیچ اشکالی هم ندارد.

نویسنده «شکار شبانه»، «برگ هیچ درختی» و «سنگ و سپر» سپس درباره این‌که گفته می‌شود «ادبیات عامه‌پسند پلی به سمت ادبیات جدی است»، بیان کرد: طبعا این‌طور است؛ گمان نمی‌کنم کسی یک‌مرتبه بیاید کارهای فاکنر و جویس را بخواند. خود من و هم‌نسلانم از کارهای امیر عشیری،  محمد حجازی، ر. اعتمادی و رسول پرویزی شروع کردیم و بعد به رده‌های بالاتر مثل امین فقیری و علی‌اشرف درویشیان رسیدیم  و کم‌کم کارهای پیچیده‌تر  و سخت‌خوان را خواندیم. ممکن است درصدی از خوانندگان تا آخر عمر همان کارهای عامه‌پسند و معمولی را بخوانند، اما بخش زیادی از خوانندگان کارهای معمولی به سمت ادبیات جدی‌تر کشیده می‌شوند.

 او سپس درباره درباره نگاه تجارت‌گونه برخی ناشران نسبت به کتاب‌ها که منجر به گسترش تولید کتاب‌های عامه‌پسند می‌شود و  این‌که آیا ممکن است نویسنده‌ای برای تأمین معاش به این سمت برود،  گفت: بله ممکن است. صنعت چیزی را تولید می‌کند، عده‌ای را به اشتغال وامی‌دارد و  سودآور است؛ این‌ها مشخصه صنعت است. صنعت نشر هم از این قاعده مستثنی نیست. ناشر می‌خواهد کتابی را چاپ کند که پرفروش باشد و به چاپ‌های متعدد برسد. ناشری داریم که همه هم و غمش را روی کارهای پرفروش و بازاری می‌گذارد اما برخی ناشران در کنار ادبیات جدی و روشنفکری، کارهای عامه‌پسند و ساده‌تر هم منتشر می‌کنند که صنعت‌شان بگردد و بخشی از سرمایه‌شان برگردد تا به کار ادامه بدهند. اگر قرار باشد کتاب‌هایی چاپ کنند که یک چاپ بیشتر نمی‌خورد آن‌هم ۵۰۰ نسخه، نشر ورشکست و تعطیل می‌شود. باید این کار را بکنند و این به نوعی لازم است.

او افزود: درباره نویسندگان هم باید بگوییم برخی‌ها خودشان ذاتا آموخته‌ و در طول زمان به نویسنده عامه‌پسند تبدیل شده‌اند. اما بعید می‌دانم نویسنده‌ای که کار جدی می‌نویسد بتواند این کار را انجام دهد، زیرا کار سختی است. یادم می‌آید چند سال پیش کسی به من پیشنهاد داد و من به این فکر افتادم که با این‌ که ده‌ها نمونه از این کارها را خوانده بودم و ۵۰ صفحه هم نوشتم، ولی نهایتا نتوانستم و دیدم کار من نیست. نویسندگانی که به نوشتن کار جدی عادت کرده‌اند، نمی‌توانند از عهده‌اش برآیند. همه ما فرض می‌کنیم نوشتن کارهایی مثل آثار ذبیح‌الله منصوری که هر کسی دست بگیرد نمی‌تواند زمین بگذارد، کار راحتی است، در حالی که کار ساده‌ای نیست و هرکسی نمی‌تواند آن را انجام بدهد. نوشتن این‌ رمان‌ها متخصص خود را می‌خواهد تا  از پس کار بیاید.


iconادامه مطلب

در اندیشه احیای جایگاه و پایگاه زبان فارسی
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

به ایرانِ بزرگ عشق می‎ورزید. برایش ایران و تاجیکستان تفاوت نداشت. هردو را به جدّ و جهد و جان دوست داشت. وقتی سخن می‌گفت میل به وحدت در او زبانه می‌کشید و از تفرقه‌افکنی و البته تعصب سخت گریزان بود. دلش می‌خواست زبان فارسی به جلال و جمالِ پیشینش بازگردد و همان را هم، عامل برادری ملت‌های فارسی‌زبان می‌دانست. گویی قائل به مرزها نبود. او ایرانِ بزرگ را باور داشت و برای احیایش می‌کوشید. در تاجیکستان، چهره‌ مقبول اهالی فرهنگ و سیاست بود و سال‌ها در نهادهای دانشگاهی فعالیت کرده بود.

به همین سبب هم مرتب به ایران می‎‌آمد و ارتباطش با نهادهای علمی و فرهنگی کشورمان ممتد و مستمر بود. آخرین‌بار، شهریور سال گذشته بود که برای شرکت در نشست کمیته حافظه جهانی یونسکو به تهران آمد. اما کرونا؛ این بیماری هولناکِ فراگیر، او را هم امان نداد و در روز عید فطر (چهارم خرداد ۱۳۹۹، ۲۴ می ۲۰۲۰) در شهر دوشنبه، مرکز تاجیکستان، درحالی‌که هفتادوچهار سال داشت، دار فانی را وداع گفت. برخی از آثار او، از جمله «نامه‌نگاری درشاهنامه فردوسی» و «لیلی و مجنون مکتبی شیرازی» در ایران هم منتشر شده است. تصحیح و انتشار مجدد «نوادرالوقایعِ» احمد دانش به سیریلیک از دیگر آثار اوست. همچنین ذخیره خوارزمشاهی را هم قرار بود در کشورش منتشر کند که ناکام ماند. به موسیقی هم البته اشرافی تام داشت. اکبر ایرانی، مدیرعامل مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب در وصفش نوشته است که: «وی از زمان استقلال تاجیکستان، برای تقویت روابط فرهنگی بین ایران و تاجیکستان و حفظ میراث مکتوب نیاکان و ترویج زبان فارسی‌ کوشش بسیار کرد. او برای فهرست‌نویسی دستنویس‌های فارسی خدمات ارزنده‌ای کرد و با پژوهشگران ایرانی همکاری خوبی داشت.» آنچه در ادامه می‌خوانید، گفت‌وگو با زنده‌یاد «جوره‌بیک نذری»، ایران‌شناس و رئیس مرکز میراث خطی پژوهشگاه شرق‌شناسی آکادمی علوم تاجیکستان است که در آخرین روزِ آخرین سفرش به ایران، و در ساعات پایانی شب، صورت پذیرفت. دیداری که لطف جناب حسن قریبی، اگر نبود میسر نمی‎‌شد. روانش به مینو شاد باد.

آقای نذری! برای آغاز گفت‌وگو، در ابتدا بگویید که شما در چگونه فضایی متولد شدید و رشد کردید؟

من در سال ۱۹۴۶ در جمهوری تاجیکستان، ولایت ختلان، ناحیه خاولینگ، روستای نورا به‌دنیا آمدم. اصلا ما از دروازه بدخشان هستیم که در سال ۱۹۳۹ کوچ بستیم و در اینجا مسکن گرفتیم و من متولد شدم. دو سال در آن‌جا تعلیم گرفتم تا آنکه کوچ بستیم و به مرکز تاجیکستان، شهر نازنینِ دوشنبه آمدیم.

پدرتان چه شغلی داشت؟

پدرم روحانی و قاری و حافظ قرآن بود و استاد درودگری بود.

پس در خانه پدری‌تان کتاب هم بود.

بله، بود. در خانه ما از اول کتاب بودم. یادم می‌آید وقتی هنوز جوانکی بودم و دانشگاهی نبودم، روضه‌الشهدا ‏را خوانده بودم. البته بعضی آثار دینی را تعلیم می‌دادند و طرز تعلیم هم این‌گونه بود که از «هفت یکِ» قرآن شروع می‌کردند که در نماز می‌خوانند. اضافه کنم که هَفت یک یا سُبع (به معنای یک هفتم)، برای اشاره به بخش‌های هفت‌‎گانه قرآن به‌کار می‌رود و جمع آن را اسباع‌القرآن می‌گویند. هَفت یک در مکتبخانه‌های آسیای میانه به کودکان آموزش داده می‌شد. قاریان قدیم، قرآن را هفت بخش کرده در هر روز یک بخش و هر هفته یک‌بار قرآن را قرائت می‌کردند. بعد از خواندن «هفت یک» قرآن، چهار کتاب شعر ساده فارسی که بیشترش شعر شیخ فریدالدین عطار است تعلیم می‌دادند و بعد از عطار که نظم ساده‌ای دارد، به حافظ روی می‌آوردیم. طرز تعلیم مدارس بخارا و سمرقند و ماوراءالنهر این‌گونه بود. بعد از شیخ عطار، حافظ خواندنش آسان‌تر بود و بعد از او، میرزا عبدالقادر بیدل دهلوی. او یکی از برجسته‌ترین شاعران حوزه هند است که وارد حوزه علمی و ادبی ایران شد و چنان کرد که مردمِ شبه‌قاره و ماوراءالنهر و خراسان، سبک هندی را با عنوان سبک بیدلی نام می‌‍برند و در گذشته مردم چنان واله و شیدای بیدل بودند که همه می‌خواستند بیدل‌گونه شعر بگویند.

چه سالی به مدرسه رفتید؟

سال ۱۹۵۳.

در مدرسه خط فارسی بود؟

خیر.تا سال ۱۹۲۹ فارسی رایج بود و از آن زمان به بعد متاسفانه حروف لاتین رواج یافت و از سال ۱۹۴۰ خط سیریلیک برقرار شد. کاری زشت که نباید می‌شد.

چرا فارسی کنار گذاشته شد؟

دست‌اندرکارانِ آن زمان همه یک نظر داشتند و این کار را هم کردند و از اصل خود دور شدیم و متاسفانه کار خیری هم نبود. در نتیجه امروز تعلیم در مدارس و دانشگاه‌ها به سیریلیک است

چه زمانی به دوشنبه رفتید؟

در ده سالگی کوچ بستیم و به دوشنبه آمدیم و همه فعالیت من در دوشنبه صورت گرفت. هم دبستان و هم دبیرستان را در دوشنبه ختم کردم. طرز تعلیم اسپرانتو را یاد گرفتم. خوشبختانه آن زمان در مکتب‎‌ها تعلیم خوب می‌دادند. علم بود، معرفت بود، دانش بود و افسوس که از حروف فارسی برکنار ماندند. من در مجلسی در ترکیه، در آنتالیا با یکی از دانشمندان عمردیده صحبت می‌کردم و گله می‌کرد کاری که ترک‌ها انجام دادند و از حروف فارسی به لاتین برگشتند چندان خوش نبود و این غلط ما بود که از اصلِ خود برگشتیم. ما تاریخ تمدن بیش از ۱۳۰۰ ساله داشتیم و نباید این کار را می‌کردیم. آتاتورک در آنجا کرد و در تاجیکستان هم برخی این بی‌اندیشگی را کردند و خط را به سیریلیک تغییر دادند. بچه‌ها در بسیاری از مکاتب حروف فارسی را می‌خواندند و امیدوارم بتوانیم آن را تغییر دهیم. نیت داریم که این‌گونه شود.

در دانشگاه به سراغ چه رشته‌ای رفتید؟

البته دانشگاه آن زمان دانشجو شدن سخت بود.

چرا؟

چون دانشجو باید واقعا دانش را طلب می‌کرد. در یک جا امکان داشت مثلا ۳۰ نفر متقاضی باشند و فقط یک نفر قبول می‌شد و واقعا دانش را ختم کردیم.

چه رشته‌ای؟

رشته زبان و ادبیات با حروف سیریلیک. سال ۱۹۶۳ وارد شدم و سال ۱۹۶۸ دانشگاه را ختم کردم. آن زمان هرکس به سراغ اسپرانتو نمی‌رفت چون کاری اندک نبود. آنها دانش طلب می‌کردند.

دکترای خود را در چه سالی دریافت کردید؟

در سال ۱۹۷۴ از رساله دکتری خود با عنوان «مکتبی شیرازی و داستان لیلی و مجنون» دفاع کردم. وقتی به پژوهشگاه شرق‎شناسی رفتم، ۱۵ نفر برای ۳ موقعیت متقاضی بودند که من هم قبول شدم. مایه افتخار بود. به مرور، خادم علمی خرد و بعد کلان و بعد پیشبَر شدم. از ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ رئیس اتحادیه موزه‎‌های ادبی آکادمی علوم شوروی و از ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۷ رئیس پژوهشگاه شرق‎شناسی تاجیکستان بودم. در این زمان، یک نفر دیگر را به جای من آوردند و برکنارم کردند اما دوباره، در سال ۲۰۱۶ همان پژوهشگاه از من درخواست کرد و رئیس مرکز میراث خطی پژوهشگاه شرق‎شناسی آکادمی علوم تاجیکستان شدم. ما در آن‌جا گنجینه بسیار خوبی داریم که حاوی کتب برجسته و مهم است. در امور نسخ خطی کارهای علمی زیادی کردیم و عاقبت کار چنان شد که با علم امروز، محیط هم ما را قبول دارد. برای مردم ما همیشه این‌گونه بوده و هست که اهل علم، به علم خودش افتخار می‌کرد و روحانیت، دانشمند، خردمند، هنرمند خیلی مقامش بالا بود.

چه میزان نسخ خطی فارسی در تاجیکستان وجود دارد؟

در این چند سال، خوشبختانه ذخیره ما زیاد شد و در این زمینه، با ایران و کشورهای عربی رابطه حسنه داشته و همکاری کرده‌ایم و مثلا فهرست نسخه‌های خطی را با هم تهیه کردیم. ما در ایران با کتابخانه ملی و کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی ارتباط خیلی خوبی داریم. چون در این میان، بعضی نسخ خطی انحصارا در تاجیکستان در دست ما بود. خوشبختانه مرکز میراث خطی دارد فعالیت می‌کند و دانشمندان می‌آیند و همکاری دارند و در زمینه نسخه‌های خطی نیت داریم کار را رواج دهیم.

فردوسی را می‌گویند اگر او و شاهنامه‌اش نبود، شاید امروز نانم و نشانی از زبان فارسی باقی نبود. از آن‌سو، سعدی را خوانده‌این که شعرش چنان بود که برپایه روایت ابن‌بطوطه، قایق‌رانی را در چین دید که شعر او را به فارسی می‌خواند. شما کدام‌یک را تاثیرگذارتر در حفظ و اشاعه زبان فارسی می‌دانید؟

هریک نقش خود را دارد. فردوسی بیهوده نگفته که: «عجم زنده کردم بدین پارسی». حضرت سعدی هم مانند او جایگاهی چنین دارد. ما اهل یک کشور یعنی ایران بزرگ بودیم اما تقدیر چنین کرد که پاره‌پاره شدیم وگرنه یک زبان داشتیم؛ فارسی و دَری و تاجیکی و پهلوی و پهلوانی همه یکی است و زبان بی‌شک، زبان فارسی است. مثلا حافظ می‌گوید: «ز شعر دلکش حافظ کسی بود آگاه/ که لطف طبع و سخن گفتن دری داند». خودِ او به دری می‌گوید و جایی دیگر به پارسی. ایرانی و تاجیک، ما همه یک قوم هستیم. مولانا جلال‌الدین محمد گفته: «ترک‌ و تاجیک‌ و عرب‌ گر عاشقند/ همرهند از روی‌ معنی‌ در صواب»؛ یعنی بسیار اقوامی که تکیه بر فارسی دارند از بلوچ تا کرد، هرچند فارسی‌ای که دارند مانند هم نیست اما ریشه در ایرانیت دارد. از اینکه ما را ایرانی خطاب کنند هیچ نمی‌رنجیم. برادران ایرانی ما هم اگر تاجیک خطاب‌شان کردند نرنجند. سعدی در شناخت زبان فارسی نقشی بی‌بدیل دارد. بی‌شک سلاطین ترک و هند فرزندان خود را گلستان سعدی تعلیم می‌دادند که زبان فارسی بیاموزند و شیرین‌تر و فصیح‌تر از آن نیست که پیغمبر غزل خطابش می‌کنند البته شاهنامه هم، همیشه جزء جدایی‌ناپذیر همه ملل فارسی‌زبانان بوده و هست. ما بزرگ زیاد داریم و هر بزرگ در مقام خود دارای شأن است. در میان همه، رودکی بی‌شک پایه‌گذار ادبیات فارسی و تاجیکی است.

از ایران بزرگ نام بردید. چرا این ایران، تکه‌تکه شد؟

سعدی می‌گوید: «جز به خردمند مفرما عمل/ گرچه عمل کار خردمند نیست». یعنی خیلی‌ها آمده‌اند که نتوانسته‌اند ایرانِ بزرگ را نگاه دارند. اقوام اجنبی وارد شده‌اند؛ سلجوقیان و قره‌خانیان و چنگیز و تیمور آمدند و کشور را پاره‌ پاره کردند در نتیجه از نظر سیاسی به هم ریخت و خراسان و ماوراء‌النهر هم گرفتار شد. بعد از تیموری‎‌ها، شیبانی‌های ازبک آمدند که مغول هستند و جای آنها را اشترخانی‌های چنگیزی گرفتند و دیگر آن شکوه و حشمت دوره سامانی در قرن نه و ده میلادی از دست رفت. آن زمان که آثار برجسته می‌آفریدیم و آن زمان که ابن‌سینا و ابوریحان بیرونی با زبان فارسی آثار برجسته خود را ایجاد کردند و مثلا محمدبن‌جریر طبری، قرآن مجید را به فارسی برگرداند و اسماعیل جرجانی، ذخیره خوارزمشاهی را نوشت و در قرن ۱۱ میلادی به عربی برگردانده شد و چنان است که تا امروز هم در دانشگاه الازهر مصر، در باب طب تعلیم داده می‌شود. ما باید افتخار کنیم به مفاخری چون ابن‌سینا و بیرونی و فارابی و جرجانی و… که بزرگترین شخصیت‌ها برای ما هستند. باید افتخار کنیم که برجسته‌ترین شخصیت‌ها، شکوه و حشمت زبان فارسی را حفط کردند و اینکه مثلا نظامی، بزرگترین شخصیت در آذربایجان بود. اینجا به جای تأسف، باید شادی کنیم که این سرزمین، چنین فرزندان بزرگ و شایسته‌ای دارد. زبان فارسی و دری و تاجیکی و پهلوانی زبان معاشرت ملت‌ها از تبت و چین و شبه‌قاره تا ماوراءالنهر و آسیای صغیر و بالکان و مصر بوده و همه پارسی‌گوی بودند. با این زبان اثری ایجاد کردند که به آن صحبت می‌کنیم و خوشبخت هستیم که دارای چنین فرهنگ و تمدن و ادبیاتی هستیم.

اما در شوروی و ترکیه و حتی چین و کشورهای عربی تلاش شد فارسی‌زدایی شود. نظر شما چیست؟

این به فضیلت ما سخت وابستگی دارد. در شوروی بازی‌ها پیش می‌آوردند. کل سرزمین ماوراءالنهر و قفقاز را تکه‌تکه کردند و همین اتفاق برای این زبان هم افتاد. وقتی من خدمت سربازی می‌کردم، در سال ۱۹۶۹ روزی اجازه گرفتم تا عشق‌آباد را تماشا کنم که ۱۱ کیلومتر دورتر از آن، شهر باستانی نسا بود. اطراف کوهستان بود، آن‌طورکه در سفرنامه‌ها خوانده بودم. دیدم پیرمردی که کلاه ترکمنی بر سر دارد، با پسرش گوسفندان را می‌چراند. شنیدم گفت عبدالله برو گوسفند را برگردان. او به فارسی صحبت کرد و من آهسته خود را به او نزدیک کردم و پرسیدم تو کدام ملتی گفت ترکمن، بعد پرسیدم این جمله را به چه زبانی گفتی و او پاسخ داد این زبان خانوادگی ماست. این فارسی است که در زمان کمی به ترکمنی تغییر یافت. در سیاستنامه خواجه نظام‌الملک طوسی هم قصه‌ای دارد که در مسیر نیشابور به بخارا، راه را غلط می‌رود و سر از ترکمن‌صحرا و ترکمنانِ بادیه‌نشین درمی‌آورد و راهنمایی می‌گیرد. این یعنی این همه بی‌شک قلمرو زبان فارسی و تاجیکی و دری و پهلوی بوده است. خارجی‌ها هم که دیدند در برابرشان زبان نابی است که تجسم‌گر تمدن عالم است خواستند از آن بالاتر باشند و متاسفانه حاکمان هم بازی خوردند. وقتی به قول عنصری: «غزل رودکی‌وار نیکو بُوَد/ غزل‌های من رودکی‌وار نیست»، یعنی سخن رودکی‌وار نیکوست به این معنا که گهواره شعر فارسی که مردم قبول ندارند سمرقند و بخارا و ماوراءالنهر است و در اینجا هم هرکس اینها را مال خود می‌داند. باشد مال آنها لکن نزاکت و لطافت و شیرینی این زبان را باید نگاه داریم. مثلا در اروپا دیدم ابن‌سینا را متفکر بزرگ عرب می‌خوانند یا امام بخاری را. طبیعی است که همین زبان، زبانِ بیرونی و فارابی و جرجانی بود و آنها غلط می‌گویند. نباید رنجید چون هرکس برای هویت‌سازی روی به فرزند فرزانه ما می آورد.

درست است که زمانی، عربی زبان علمی بوده است؟

خیر. ابوعلی بلعمی در تاریخ بلعمی آورده منصور سامانی، تمام فقیهان عالم اسلام را پیدا کرد و پرسید روا باشد که قرآن به زبان فارسی برگردانده و خوانده شود و همه فقها جواب دادند روا باشد. چون فارسی بر تازی مقدم‌ است یعنی زبان ما از نظر زمانی مقدم‌تر است. و این برای ما خیلی گوارا بود هزار سال پیش ابوعلی بلعمی، مترجم کتاب تاریخ طبری و تاریخ‌الرسل گفته است. آنها هرچه می‌خواهند بگویند اما بی‌شک بهترین زبانِ نابِ امروز در نثر گلستان سعدی است. از این زبان شیرین‌تر و گواراتر سراغ نداریم. بهتر از شاهنامه و بوستان و دیوان حافظ یا آثار مولانا و عطار و سنایی کجا می‌توان پیدا کرد. البته بین ما کسانی هستند که تلاش می‌کنند مقام و مرتبه ما را پایین ببرند. ما باید آنها را راه ندهیم و هُشیار باشیم چون ما صاحبان یک تمدن بزرگ جهانی هستیم.

شما بعضی کشورها شیطنت می‌کنند و تلاش دارند شخصیت‌های ایرانی را مصادره ‌کنند.

حواله هرکس به خدا لکن سر این موضوع باید اندیشه کرد که قریب هزار سال است که زبان فارسیِ ما، زبانِ معاشرتِ ملت‌ها مثلا در شبه‌قاره هند است یعنی با این زبان حرف می‌زدند. اجنبی آمد و طی چندصد سال کوشش کردند مقام زبان فارسی را پایین ببرند. محمد اقبال لاهوری، بهترین داننده زبان تاجیکی و فارسی است؛ مرد خردمندی که به ما و شما هشدار می‌دهد: «ای ز افسون فرنگی بی خبر/ فتنه ها در آستین او نگر// از فریب او اگر خواهی امان/ اشترانش را ز حوض خود بران// حکمتش صد قوم را بیچاره کرد/ وحدت اعرابیان صد پاره کرد». ما باید برادر باشیم و در گرمی و سردی روزگار کنار هم باشیم تا فتنه نشود و وحدت و دوستی و رفاقت و محبت را حفظ کنیم.

پس چرا مثلا ترکیه برای مولانا و قزاقستان برای فارابی و آذربایجان برای نظامی و قطر برای بیرونی و ابن‌سینا نقشه می‌کشند که به نام خودشان زنند؟

یک سال پیش در مجلس بزرگداشت مولانا در آنتالیا بودم. از جانب ایران هم اکبر ایرانی بود. مجلس بزرگداشت مولانا بود اما مثنوی و دیوان کبیر را با زبان انگلیسی و تُرکی ‌خواندند که من در سخنرانی خود ایراد گرفتم که بزرگداشت مولاناست. البته چون در آسیای صغیر بود، ترکی می‌دانست ولی اینجا قلمرو زبان فارسی است و این بیچاره آثار خود را به فارسی ایجاد کرده و اگر بخواهیم روح پاک حضرت مولانا از ما شاد باشد، باید شعر او را به زبان مادری‌اش بخوانیم و بعد هرکس به هر زبانی خواست درباره‌اش سخن بگوید. او برجسته‌ترین شاعر قلمرو زبان فارسی است. پس همه ما باید همراهِ هم باشیم ولی نباید تعصب داشته باشیم و فریب نخوریم. اگرچه امروز همه دارند از آثار غنی ما استفاده می‌کنند. دانش طبی اروپا را قانونِ ابن‌سینا یا ذخیره خوارزمشاهیِ جرجانی ساخته است که می‌توانیم از آن استفاده کنیم. بگذارید اعراب و اتراک این شخصیت‌ها را مال خود کنند ما خوشحالیم که آنها را به جهانیان دادیم که حالا کسانی پیدا شوند و مصادره‌شان کنند؛ شکرانه خدا که ما چنین بزرگانی داریم.

در دورانی، زبان فارسی تکلم‌کنندگانی از چین تا مصر و از بالکان تا شبه‌قاره هند داشته است. علت کاهش حوزه نفوذ زبان فارسی را چه می‌دانید؟

در گلستان حکایتی است که سعدی به کاشغر در چین رفت. عاشقان حضرت سعدی بسیار بودند و اگرچه در آن قسمت چین، زبان اویغوری برقرار بود اما همه شیدای فارسی بودند چون زبان معاشرت فارسی بود. در آن حکایت، یکی عاشق سعدی بود و هر هیئت دیپلماتیک که به آنجا می‌رفت می‌گفت من عاشق سعدی هستم و اگر او را ببینم، خدمتش را می‌کنم. یک نفر سعدی را به او معرفی کرد و به‌خاطر سعدی خدمت آن هیات را می‌کند. هرلحظه اشعار فارسی و عربیِ سعدی را می‌خواند و شادی می‌کرد. ما افتخار می‌کنیم هم‌وطن سعدی هستیم. مثلا در تاجیکستان همه سعدی را متفکر برجسته تاجیک می‌دانند و صدرالدین عینی را دانشمند ایرانی. گستره زبان فارسی از بی‌همتی همه ما چنین محدود شده است. ما باید تجسم‌بخشِ وحدت و دوستی و یگانگی باشیم. باید همت کنیم و هم را تبلیغ کنیم که صاحبان تمدن بزرگ هستیم. حتی ما جزء قلمرو نوروز هستیم و بزرگش می‌داریم و حتی به پیشنهاد امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، چندی پیش، بزرگداشت کوروش کبیر برگزار شد.

نسل جوان تاجیک چقدر زبان کهن فارسی را می‌شناسند؟

خوب است. حتی اگر در روستایی در دوردست، پیرزنی را ببینید، حتما برای شما از سعدی و رودکی و باباطاهر و خیام شعری می‌خواند. جوانان هم پی زبان فارسی هستند. کارهای خیر زیادی شده و دلم می‌خواهد آهسته‌آهسته، هرچند مشکل است، به فارسی برگردیم اما بدون تعصب و ما و شما از کارهای کرده هم استفاده کنیم.

مانند همان کاری که شما در حوزه نسخ خطی کرده‌اید.

بله، دروازه مرکز میراث خطی پژوهشگاه شرق‎شناسی تاجیکستان ما به روی همه دانشمندان باز است و هرکس بیاید به روی چشم ما جا دارد چون تاجیکستان یک کشور فرهنگی و علمی است. ما حدود ۱۵هزار نسخه خطی داریم که در قلمرو ماوراء‌النهر نوشته شده‌اند اما از بیشترشان تنها یک نسخه در دنیا وجود دارد.

نمونه‌ای را مثال می‌زنید؟

مثلا تاریخ همایون‌میرزا صادق خواجه گلشنی بخارایی که تنها یک نسخه از آن در دنیا موجود است که ما آن را به سیریلیک برگرداندیم و بی‌نظیر است و امید دارم به‌زودی نسخه فارسی‌اش هم منتشر شود.

روی تصحیح و انتشار میراث خطی هم کار می‌کنید؟

بله، کار می‌کنیم. زمانی بود که دیوان حافظ یا رباعیات خیام را در تیراژ ۱۰۰هزار نسخه چاپ می‌کردیم اما این جدایی‌ها از بی‎‌همتی ما شده است.

امروز، ایران‌شناسی در تاجیکستان در چه وضعیتی به‌سر می‌برد؟

امید دارم که آینده‌ای درخشان دارد. جوانان در حال فعالیت در این عرصه هستند. مسئولیت نسخه‌های خطی دست ماست و هیچ امکان ندارد کمک نکنیم. خوشبختانه نسل جدید را هم در دانشگاه داریم که در حال تقویت است. در جوانیِ من هم دانشمندان برجسته‌ای بودند و حالا هم رونق دارد اما صدافسوس که علم و معرفت در همه‎‌جا در حال از رونق افتادن است. بیشتر نسخ خطی ما در قلمرو هند و پاکستان است چون در زمانی‌که در شبه‌قاره آرامش برقرار بود مردم خراسان و ماوراء‌النهر به آن‍جا روی آورده بودند. همان‌طور بیدل دهلوی گفته است: «رو به هند آوردن صاحبدلان از بهر چیست؟/ روزگار آیینه را محتاج خاکستر کند». به قول ملک‌الشعرا بهار که: «مرغ جایی می‌رود کانجاست آب و دانه‌ای»، ما باید در کشور خودمان آب و دانه را فراهم کنیم تا مرغان و بلبلان و طوطیان پرواز کنند و به اینجا آیند.


iconادامه مطلب

اگر ترامپ رئیس‌جمهور نشده بود، این کتاب هم نوشته نمی‌شد
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

ایسنا نوشت: انجمن علمی روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی با همکاری قطب علمی دولت پژوهی در چهارمین نشست گروه کتابخوانی روابط بین الملل خود کتاب «هویت» فوکویاما را بررسی می کند.

کتاب هویت نوشته فرانسیس فوکویاما ( نویسنده ژاپنی – آمریکایی) با زیر عنوانِ «سیاست، هویت کنونی و مبارزه برای به رسمیت شناخته شدن» است که آ ن را رحمن قهرمانپور ترجمه کرده و در ۱۹۲ صفحه رقعی به همت انتشارات روزنه به چاپ رسیده است.

فوکویاما می‌گوید: اگر ترامپ در نوامبر ۲۰۱۶ رئیس جمهور آمریکا نشده بود، این کتاب هم نوشته نمی‌شد. من هم مانند بسیاری از آمریکایی‌ها از نتیجه‌ی این انتخابات شگفت زده و نگران عواقب آن برای ایالات متحده و جهان شدم. بعد از خروج غیر منتظره بریتانیا از اتحادیه اروپا در ماه ژوئن، انتخاب ترامپ دومین شگفتی انتخاباتی سال ۲۰۱۶ بود.

این برنامه با حضور مترجم کتاب ، دکتر رحمن قهرمان پور، دوشنبه ۲۰ مرداد ماه ساعت ۲۲، به صورت مجازی و در بستر اینترنت نقد و بررسی می شود.


iconادامه مطلب

فیلم‌های سنت‌شکنی که در اسکار درخشیدند
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

روزنامه ایران نوشت: وقتی «جوکر» با حال و هوای کمیک استریپی‌اش کاندیدای ۱۱ جایزه اسکار سال گذشته شد و با واکین فینیکس مجسمه طلایی برترین هنرپیشه مرد نقش اول را برد، به‌نظر می‌رسید کاری ساختارشکن صورت داده است.

بر این اساس، بد نیست‌ نگاهی به این گونه فیلم‌ها و کارهایی که به گنجینه مجسمه‌های طلایی نقب زدند و شماری از این جوایز را صید کردند، بیندازیم و از چند و چون این کارهای سنت‌شکن بیشتر مطلع شویم.

سه گانه «ارباب حلقه‌ها» 

تریلوژی فانتزی پیتر جکسون اولین فیلم فانتزی و خیالی تاریخ شد که مجسمه طلایی بهترین فیلم را تصاحب کرده است. این توفیق که البته گرامیداشتی بر دستاوردهای هر سه فیلم تلقی می‌شد، «بازگشت پادشاه» را همپا با نسخه‌ اوری‌ژینال «بن هور» محصول ۱۹۵۹ و «تایتانیک» فیلم اپیک سال ۱۹۹۷ جیمز کامرون به برنده بیشترین اسکارها در یک سال تبدیل کرد و با اینکه مضمون قصه‌ها و تلاش آدم‌ها و موجوداتی غیرقابل لمس با نام الف‌ها و هابیت‌ها برای تصاحب مکانی که مرکز زمین نامیده می‌شود، موضوعی احمقانه و اکثر اتفاقات کودکانه بود اما هالیوود و جامعه جهانی سینما فقط به چشم یک ماشین پول ساز به این فرانچیز نگاه می‌کردند و نه تنها گلایه‌ای نداشتند بلکه بر پروژه‌ بعدی جکسون هم که ساخت تریلوژی دیگری به‌عنوان مقدمه‌ای بر «ارباب حلقه‌ها» و با اسم «هابیت» بود و در نیمه اول دهه ۲۰۱۰ عرضه شد و به موفقیت زیادی هم رسید، مهر تأیید زدند.

«ببر خیزان، اژدهای پنهان»

مطرح شدن فیلم‌های موفق رزمی و شرق آسیایی اصلاً یک سنت تازه نبود اما لااقل برای هالیوودی‌ها و غربی‌ها چنین فیلمی با کارگردانی آنگ لی تایوانی چنان تازه و غیرمنتظره بود که آن را کاندیدای ۱۰ جایزه اسکار کردند که بیشترین رقم نامزدی برای فیلمی خارجی (به زبان غیرانگلیسی) بود. این فیلم اسکار برترین فیلم خارجی را که این روزها عنوان آن را به برترین فیلم بین‌الملل تغییر داده‌اند، تصاحب کرد که کاملاً قابل پیش‌بینی بود اما برای اولین‌بار اتفاق می‌افتاد که فیلمی از این رده و ژانر در جمع نامزدهای بهترین فیلم سال هم قرار می‌گرفت و ۱۹ سال طول کشید تا «روما» شاهکار سیاه و سفید آلفونسو کوارون مکزیکی از نظر تعداد کاندیدایی‌هایش با دستاوردهای «ببر خیزان، اژدهای پنهان» برابری کند. 

«جن‌گیر» 

ساخته تکان دهنده ویلیام فردکین که در دهه ۷۰ دوران اوج خود بسر می‌برد و دو سال پیشتر با «ارتباط فرانسوی» اسکارهای اصلی را درو کرده بود، به اولین فیلم ژانر هارور(وحشت) تبدیل شد که نه فقط به نامزدی بهترین فیلم سال دست یافت بلکه مجموعاً ۱۰ نامزدی کسب کرد که شامل اسکار برترین کارگردانی هم می‌شد.

بواقع نیز «جن‌گیر» با بازی عالی لیندا بلر نوجوان در رل اصلی هنوز صدرنشین تمامی لیست‌های ترسناک‌ترین فیلم‌های تاریخ است. پیش از «جن‌گیر» فقط «ربه‌کا»ی آلفرد هیچکاک توانسته بود در بین فیلم‌های این ژانر در جوایز اسکار و بقیه ارزشگذاری‌های سینمایی بدرخشد اما ربه‌کا فقط فیلمی دلهره‌آور و آمیخته با ترس بود و اصلاً به اندازه «جن‌گیر» هولناک نبود.

«آرواره‌ها»

کاندیدایی اسکار برترین فیلم سال برای Jaws با توجه به تأثیرگذاری عظیم اجتماعی آن فیلم حق مسلم اسپیلبرگ و مخلوق هنری وی بود و او البته دو سال بعد از آن تاریخ، چنان ترسی را به دل فضا و فیلم تخیلی و شاید هم واقعی «برخورد نزدیک از نوع سوم» نیز تزریق کرد و از سفینه عظیمی سخن گفت که آمدنش به کره زمین نظم زندگی بشر را مختل و دریچه‌های تازه‌ای را به روی انسان‌ها باز کرد.

«برخورد نزدیک» هم مثل «Jaws» کاندیدای اسکار بهترین فیلم سال (۱۹۷۷) شد ولی مانند آن فیلم دستش به این جایزه نرسید.

«پلنگ سیاه» 

فیلم‌های کمیک استریپی از اواخر دهه ۱۹۹۰ به بعد و بویژه از ۲۰۰۸ که قسمت اول فیلم «Iron Man» درخشید، روزگار بسیار خوشی در گیشه‌ها داشته‌اند، اما فقط در سال ۲۰۱۸ بود که اولین نسخه بلند سینمایی از روی «پلنگ سیاه» با عبور از مرزهای آثار کمیک بوکی و محدودیت‌های آن نامزد ۷ جایزه اسکار شد که یکی از آنها جایزه بهترین فیلم بود. یک سال پیشتر «لوگان» که ادامه‌ای بر سری فیلم‌های «مردان ایکس» و متمرکز بر کاراکتر وولورین بود، نامزد اسکار برترین سناریوی اقتباسی شده بود اما «پلنگ سیاه» کاملاً از این حد و مرزها عبور کرد و در نهایت سه اسکار را فراچنگ آورد که مربوط به قسمت‌های بهترین طراحی لباس، طراحی صحنه و موسیقی متن بودند.

«حس ششم» 

این فیلم و دو سه کار بعدی شیامالان این کارگردان جوان و فکور هندی را به پدیده جدید هالیوود در سال‌های آغازین دهه ۲۰۰۰ تبدیل کرد. شوک واقعی در سکانس پایانی فیلم حس ششم وارد می شود. حس ششم با این رویدادهای تکان‌دهنده کاندیدای پنج اسکار اصلی شد و مهم نیست که هیچ یک را نبرد، زیرا راه را برای درخشش سایر فیلم‌های ترسناک و فلسفی از این دست هموارتر از گذشته کرد.

«سکوت بره‌ها» 

اگر «جن‌گیر» در سال ۱۹۷۳ باوجود تمام شایستگی‌هایش از کسب اسکار برترین فیلم سال بازماند و تنها به نامزدی آن بسنده کرد، اما این فیلم ترسناک جاناتان دمی این سد را شکست و به اولین فیلم از ژانر وحشت بدل شد که این جایزه را کسب کرده است. «سکوت بره‌ها» بواقع با تصاحب هر پنج اسکار اصلی (بهترین فیلم، برترین کارگردانی، بهترین هنرپیشه نقش اول مرد برای آنتونی هاپکینز، برترین بازیگر رل اول زن برای جودی فاستر و بهترین سناریوی اقتباس شده) به جمع بسیار نادری پیوست که تمامی این پنج مجسمه طلایی را در یک سال برده‌اند.

«شکل آب» 

فقط از درون مغز هنرمندی غیرعادی مانند گی‌یرمو دل توروی مکزیکی می‌توانست داستان عجیبی همچون «شکل آب» بیرون بیاید. این فیلم که علاقه‌مند شدن یک زن ناشنوای شاغل در یک لابراتوار علمی به موجودی ناشناخته و دریایی را نشان می‌دهد نامزد ۱۳ اسکار شد که چهارتای آن را برد و دو اسکار آن که بهترین فیلم و برترین کارگردانی برای دل تورو بود، طبعاً مهم‌ترین پیروزی‌ها در اسکار آن سال به حساب می‌آمدند.


iconادامه مطلب

امسال نشان «داود رشیدی» اهدا نمی‌شود
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

احترام برومند تأکید کرد به دلیل همدردی با مردم آسیب‌دیده طی یک سال اخیر، چهاردهمین دوره مراسم اهدای نشان «داود رشیدی» به شیوه ۳ دوره گذشته خود، برگزار نمی‌شود.


مهر نوشت: احترام برومند همسر زنده یاد داود رشیدی درباره وضعیت برگزاری چهارمین دوره مراسم اهدای نشان «داود رشیدی» که ۳ دوره گذشته آن هر سال همزمان با سالروز درگذشت این چهره مطرح هنر ایران در روز ۵ شهریور برگزار شد، گفت: ما هر سال بعد از تعطیلات نوروز برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم اهدای نشان «داود رشیدی» را شروع می‌کردیم ولی امسال بعد از تعطیلات نوروزی سال ۹۹ و به دلیل شرایط و وضعیت جامعه و شیوع ویروس کرونا، گرفتار شک و تردید در برنامه‌ریزی بودیم.

وی ادامه داد: با توجه به شرایط خاصی که در ایران وجود دارد و همه درگیر ویروس کرونا هستند، مراسم را به شیوه سه دوره گذشته خود برگزار نمی‌کنیم.

برومند با اشاره به اینکه همه اقشار و مشاغل ایران بر اثر شیوع ویروس کرونا صدمه خورده‌اند، تأکید کرد: تصمیم گرفتم به احترام تمام مردمی که طی یک سال اخیر آسیب و صدمه دیده‌اند و همدردی با مردمی که در شرایط سپری شده، عزیزان خود را از دست داده‌اند، چهارمین دوره مراسم اهدای نشان «داود رشیدی» را در سال جاری برگزار نکنیم.

این هنرمند شناخته شده در بخش پایانی سخنان خود یادآور شد: روز ۵ شهریور از طریق فضای مجازی یاد و خاطره داود رشیدی را زنده نگه می‌داریم و در خدمت هنرمندان و مردم عزیز هنردوست خواهیم بود.


iconادامه مطلب

پایان «شبح اپرا»، پس از ۳۴ سال اجرا/ پرفروش‌ترین نمایش تاریخ
بازديد : iconدسته: دسته‌بندی نشده

ایرنا نوشت: تئاتر موزیکال «شبح اپرا» که از سال ۱۹۸۶ تاکنون در سالن «هر مجستی» (Her Majesty) لندن اجرا می‌شد، به دلیل شیوع کرونا و تبعات اقتصادی ناشی از آن تعطیل شد.  


iconادامه مطلب

سایر صفحات سایت

Copyright © 2013 _ Design by : MrJEY